Oprichter van het ingenieursbureau, Ir. L.W. Lievense:
“Ik ben trots op het ingenieursbureau en vooral omdat het nog steeds zelfstandig is”

Bureau Lievense dankt zijn naamsbekendheid aan het ‘Plan Lievense’, een waterbekken met windturbines. Het revolutionaire plan uit 1981 wordt op dit moment geactualiseerd. Tijd voor een interview met de oprichter van het ingenieursbureau, ir. L.W. Lievense.

De heer L.W. Lievense begon zijn carrière met het herstel van de dijken na de watersnoodramp in 1953. Vervolgens kreeg hij de leiding over de afsluiting van de Haringvliet. “Een bijzonder project, één jaar voor de Deltawet. Er zijn ruim 20.000 palen zo’n 25 meter onder de waterspiegel aangebracht,” vertelt de inmiddels 82 jarige ingenieur. Na die tijd was ik als hoofd havendienst verantwoordelijk voor de uitbreiding van de haven van IJmuiden.”

Kunstmatig eiland
In 1964 startte de heer Lievense - geprikkeld door het ondernemerschap - als specialist met veel ‘kennis van natte infrastructuur’ het ingenieursbureau. “De eerste opdracht was in Israël en bestond uit het begeleiden van de bouw van de haven in Ashdod. Hierna kwamen er meer opdrachten. Voor de ontwikkeling van industrie in Zeeuws -Vlaanderen bijvoorbeeld, was ruim 40 miljoen m3 zoet water nodig. Daarvoor moest eerst een oplossing komen voor het kruisen van de Westerschelde. De afstand was te groot voor een gestuurde boring.” Lievense ontwierp een kunstmatig eiland waardoor de afstand wél te overbruggen was. Het bureau specialiseerde zich in de aanleg van buisleidingen en tunnels. In 1967 telde het bureau 12 medewerkers.

Natuurlijke bescherming
Begin jaren 70 werd Lievense betrokken bij een project in Zuid-Afrika. Lievense vertelt: “Een vroegere studievriend vroeg ons een haalbaarheidsstudie te verrichten voor de aanleg van een nieuwe haven voor de export van erts. Een kleine 1.000 km landinwaarts bevond zich een gigantische ijzerertsmijn. Er werd een spoorlijn aangelegd tussen de mijn en de haven. Dagen zat ik in een vliegtuigje de Zuid-Afrikaanse kust af te speuren op zoek naar een geschikte locatie voor de nieuwe haven. Het werd de Saldanha baai. Deze baai zorgde voor een deel voor een natuurlijke bescherming tegen de golven. In de baai werd een enorme steiger van 2,5 km lang aangelegd. “De baai had een opening van circa 1.600 meter waar nog een remedie tegen de soms 16 meter inkomende hoge golven bedacht moest worden. Na veel proeven met golfsimulaties werd een innovatieve oplossing gevonden in een zanddam met een kunstmatig strand in de vorm van een banaan. Deze dam bestond uit ruim 25 miljoen m3 zand die de golven om de baai heen geleidt. ‘En hij ligt er nog steeds!’.”

Conceptual design
Lievense is bevlogen door techniek en vindt uitdagingen in het bedenken van oplossingen door het toepassen van techniek en vakkennis. ‘Conceptual design’ noemt hij het zelf. Nog steeds praat hij enthousiast over zijn idee over de opslag van energie dat later als ‘plan Lievense’ de geschiedenisboeken is ingegaan. “In 1978 tijdens de tweede oliecrisis met autoloze zondagen en de uitspraak van Premier den Uil ‘Het wordt nooit meer zoals het geweest is’ werd driftig gezocht naar windenergie. Windmetingen van de universiteit van Amsterdam boven Texel hadden aangetoond dat de hoeveelheid windenergie die daar passeerde, een substantiële bijdrage aan de energievoorziening van Nederland zou kunnen leveren.” Lievense gaat verder: “Ik las een krantenartikel dat aan het eind concludeerde dat je zo weinig met die energie kon doen. Door de onregelmatigheid in de wind was het lastig om die energie op te slaan. Een nieuwe uitdaging was geboren!”

Water maal hoogteverschil
Kinetische energie is omzetbaar in potentiële energie en omgekeerd. Het idee wordt al toegepast in het Alpengebied, waarbij hooggelegen bekkens worden volgepompt met goedkoop beschikbare ‘elektriciteit’ uit het nachtelijke overschot van thermische centrales en de aldus verkregen potentiële energie.
Lievense blikt terug: “In dezelfde tijd speelde het vraagstuk rondom de uitbreiding van de IJsselmeerpolders. Mijn idee was: Markerwaard inpolderen tot een waterreservoir van 27 km2 met 28 meter hoge dijken en 1.000 windturbines. Gebaseerd op de toenmalige olieprijs kwam ik op een batig saldo van circa 500 miljoen gulden per jaar.” Lievense vond weinig gehoor voor zijn plan, de overheid was niet geïnteresseerd in deze innovatie. Op één minister na, prof. dr. ir van Trier, de minister van wetenschapsbeleid steunde het plan wel.

Energie eiland
Tijdens de verdere uitwerking van het plan zakte de olieprijs fors en werd de realisatie verder niet meer rendabel geacht. Een additioneel plan bestond uit het plaatsen van kerncentrales rondom het bekken zodat in de daluren energie kon worden opgeslagen. Na de Tsjernobyl ramp in 1986 werd het plan wederom van tafel geveegd. Dat er ooit een ‘energie eiland’ komt, staat volgens Lievense vast.

Trots
De ingenieur in hart en nieren kijkt terug op een glansrijke carrière. “Ik ben trots op het ingenieursbureau. En voornamelijk omdat het nog steeds zelfstandig is. Eind jaren zestig zijn er diverse ingenieurs een eigen bureau begonnen. Bijna allemaal zijn ze inmiddels overgenomen door grotere bureaus.” Met veel genoegen volgt hij de ontwikkelingen van het actualiseren van zijn oorspronkelijke plan. “Ik ben nog steeds dankbaar voor de inzet en enthousiasme waarmee het opgeheven ministerie van Wetenschapsbeleid mijn plan heeft laten uitwerken. Maar welk departement zal het initiatief nemen om het plan nieuw leven in te blazen?”

Lievense sluit af met een knipoog naar Cato: “Voorts mijne dames en heren ben ik van mening dat Nederland behoefte heeft aan een Ministerie van Wetenschaps- en Milieubeleid.”








ir. L.W. Lievense